Điều biển dạy tôi về nghề y
Tôi đưa con đi nghỉ hè ở biển. Nhưng các con không thích đại dương.
Đứa chỉ thích ngồi trên bờ, nhặt vỏ sò.
Đứa khác lại thích hồ bơi nhỏ của khách sạn hơn.
Lúc đầu tôi hơi thất vọng.
Đã ra tới biển, sao không lao ra biển lớn?
Nhưng rồi, tôi nhận ra:
tụi nhỏ vẫn rất vui.
Và điều đó làm tôi nghĩ về khoa học, về y khoa.
Nhiều năm làm bác sĩ, tôi bắt đầu thấy nghề y đôi khi cũng giống như vậy.
Ngày trẻ hơn, tôi từng nghĩ:
nếu mình học nhiều hơn,
giỏi hơn,
đọc thêm sách,
trả lời điện thoại nhanh hơn,
thì mình sẽ giúp được tất cả mọi người.
Nhưng rồi nghề y dạy tôi rằng:
không phải gia đình nào cũng cần cùng một thứ.
Có phụ huynh tôi giải thích rất kỹ về động kinh, EEG, MRI, đột biến gen…
nhưng cuối cùng câu hỏi họ quan tâm nhất vẫn là:
“sao khám mắc quá bác sĩ?”
Lúc đầu tôi từng buồn.
Tôi nghĩ:
mình đã cố rất nhiều để giúp họ hiểu bệnh của con.
Nhưng rồi dần dần tôi hiểu:
đó chỉ là điều họ đang lo nhất ở thời điểm đó thôi.
Ngược lại, cũng có những gia đình đi cùng tôi rất lâu.
Có những đứa trẻ mang bệnh não động kinh rất nặng.
Tôi không thể giúp các bé “hết cơn hoàn toàn”.
Có khi chỉ là:
* bớt nhập viện hơn,
* ngủ được hơn,
* bớt trạng thái động kinh,
* hoặc phát triển tốt hơn một chút.
Có gia đình từng nhắn tin cho tôi gần như mỗi ngày.
Giờ đây, nhiều khi người trả lời họ đầu tiên là điều dưỡng chứ không còn là tôi nữa.
Tôi từng sợ:
liệu họ có nghĩ bác sĩ thay đổi không?
Nhưng nhiều người vẫn ở lại.
Không phải vì tôi hoàn hảo.
Cũng không phải vì tôi chữa được tất cả.
Mà có lẽ vì trong hành trình rất dài và rất mệt của bệnh tật,
họ cảm thấy mình không phải đi một mình.
Và rồi tôi bắt đầu hiểu
Không phải ai cũng muốn “ra biển lớn”.
Có gia đình cần:
một phác đồ thật phức tạp,
một xét nghiệm di truyền,
một chiến lược điều trị mới.
Nhưng cũng có gia đình chỉ cần:
* con ngủ ngon hơn một chút,
* hôm nay không co giật,
* bác sĩ nhớ tên con mình,
* hoặc một người chịu ngồi nghe họ kể.
Giống như những đứa trẻ kia:
có đứa thích đại dương,
có đứa chỉ thích nhặt vài vỏ sò nhỏ.
Và điều đó không có nghĩa là trải nghiệm của họ kém giá trị hơn.
Có lẽ nghề y cũng vậy.
Chúng ta thường được đào tạo để nghĩ về “biển lớn”:
* chẩn đoán khó
* phác đồ điều trị
* y học chính xác
* phẫu thuật
* công bố quốc tế.
Nhưng đôi khi điều giữ một gia đình tiếp tục đi tiếp lại là những điều rất nhỏ.
Một câu giải thích dễ hiểu.
Một ánh mắt không phán xét.
Một lần bác sĩ nhớ rằng đứa trẻ này từng sợ EEG.
Một người điều dưỡng trả lời tin nhắn nhẹ nhàng.
Tôi nghĩ mình vẫn còn rất xa mới trở thành một bác sĩ giỏi.
Nhưng bệnh nhân đã dạy tôi một điều quan trọng hơn:
con người không phải lúc nào cũng cần được kéo ra biển lớn.
Đôi khi,
hồ bơi khách sạn và vài chiếc vỏ sò nhỏ…
cũng đã đủ rồi.