Chọn công cụ aac cho trẻ
Nhiều phụ huynh hỏi:
“Con nên dùng PECS hay iPad?”
“Có nên mua app nói không?”
“Bạn kia dùng cái này tốt, con mình dùng được không?”
Nghe có vẻ hợp lý.
Nhưng thật ra, nếu chọn sai ngay từ đầu:
công cụ tốt cũng không giúp được trẻ
🧠 Nguyên tắc cơ bản
Không phải chọn công cụ trước.
Mà phải hiểu:
Trẻ – Môi trường – Nhu cầu → rồi mới chọn công cụ
Đây gọi là mô hình SETT:
S – Student (Trẻ)
E – Environment (Môi trường)
T – Tasks (Nhu cầu giao tiếp)
T – Tools (Công cụ)
👶 1. Student – Hiểu chính con của mình
Trước khi nghĩ tới PECS hay iPad, hãy nhìn con:
Con có hiểu lời nói không?
Con có chỉ tay / nhìn / bắt chước không?
Con có chú ý được bao lâu?
Con có thích hình ảnh, đồ vật, âm thanh?
👉 Ví dụ:
Trẻ rất hiếu động, khó ngồi → chưa phù hợp app phức tạp
Trẻ thích hình ảnh → PECS có thể phù hợp hơn ban đầu
🏠 2. Environment – Môi trường của con
Trẻ không sống trong phòng trị liệu.
Hãy nhìn thực tế:
Ở nhà ai chăm con?
Ở trường có ai hỗ trợ không?
Có mang theo thiết bị được không?
👉 Ví dụ:
Nếu ông bà chăm → PECS đơn giản dễ dùng hơn app
Nếu lớp học đông → cần công cụ nhanh – dễ hiểu
🎯 3. Tasks – Con cần giao tiếp điều gì?
Không phải bắt đầu bằng câu dài.
Hãy bắt đầu từ:
xin ăn
xin chơi
từ chối
gọi người
👉 Đây là những nhu cầu thật của trẻ
🧩 4. Tools – Chọn công cụ phù hợp
Lúc này mới chọn.
📌 PECS (hình ảnh)
Phù hợp khi:
trẻ chưa nói
chưa chú ý lâu
cần bắt đầu từ giao tiếp đơn giản
👉 Ưu điểm:
dễ học
ít phụ thuộc thiết bị
📱 AAC trên iPad / thiết bị điện tử
Phù hợp khi:
trẻ đã hiểu giao tiếp
có thể chú ý tốt hơn
cần mở rộng vốn từ
👉 Ưu điểm:
linh hoạt
nhiều từ, nhiều câu
🗣 Cử chỉ / ký hiệu (gesture)
Phù hợp khi:
trẻ bắt chước tốt
môi trường hiểu được ký hiệu
⚠️ Sai lầm phổ biến
❌ Mua app đắt tiền nhưng trẻ không dùng
❌ Bắt trẻ dùng công cụ quá khó
❌ Đổi công cụ liên tục
👉 Kết quả:
trẻ bỏ luôn giao tiếp
🎯 Cách nghĩ đúng
Không có công cụ “tốt nhất”
Chỉ có công cụ phù hợp nhất với con tại thời điểm đó
🌱 Một lời nhắn
AAC không phải là “thiết bị”
👉 mà là:
cách giúp con được hiểu và được lắng nghe
