Rối loạn lo âu ở trẻ mắc bệnh mạn tính & bệnh hiếm- điều cha mẹ cần hiểu đúng

🧠 Trong quá trình làm việc với trẻ mắc bệnh mạn tính và bệnh hiếm, mình nhận thấy rối loạn lo âu là một vấn đề thường gặp nhưng dễ bị bỏ sót, đặc biệt khi trẻ bước vào giai đoạn lớn hơn và bắt đầu ý thức rõ về tình trạng bệnh của bản thân.

📌 Lo âu ở những trẻ này không chỉ liên quan đến tính cách, mà là kết quả của nhiều yếu tố chồng lấp:

• Nhận thức ngày càng rõ về bệnh, điều trị kéo dài, nguy cơ tái phát

• Trải nghiệm y khoa lặp đi lặp lại (nhập viện, xét nghiệm, thuốc men)

• Cảm giác khác biệt so với bạn bè cùng trang lứa

• Mất dần cảm giác kiểm soát đối với cơ thể và tương lai

📌 Vì vậy, bài viết này dành cho:

• Phụ huynh có con mắc bệnh mạn tính hoặc bệnh hiếm

• Phụ huynh đang nhận thấy con có biểu hiện lo âu

• Và tất cả cha mẹ có con ở độ tuổi vị thành niên

🔍 Một số nguyên tắc quan trọng trong hỗ trợ trẻ lo âu:

🔹 Lo âu không phải là triệu chứng “phải loại bỏ ngay”

Lo âu là phản ứng tâm lý có thể hiểu được trước bệnh tật. Mục tiêu điều trị không phải là triệt tiêu hoàn toàn lo âu, mà là giúp trẻ nhận diện – diễn đạt – và quản lý lo âu một cách phù hợp.

🔹 Trấn an quá nhanh có thể phản tác dụng

Những câu như “không sao đâu”, “đừng lo nữa” thường vô tình phủ nhận trải nghiệm của trẻ. Trẻ cần được lắng nghe và xác nhận cảm xúc trước khi được trấn an.

🔹 Dạy trẻ gọi tên cảm xúc là bước can thiệp nền tảng

Khi trẻ có khả năng nói: “Con đang lo”, “Con sợ điều gì”, thì mức độ lo âu thường giảm đáng kể. Đây là kỹ năng quan trọng trong phát triển điều hòa cảm xúc.

🔹 Tăng cảm giác kiểm soát giúp giảm lo âu

Giải thích bệnh và kế hoạch điều trị theo mức độ hiểu của trẻ, cho trẻ tham gia vào các quyết định nhỏ, và duy trì sự dự đoán được trong sinh hoạt hằng ngày là những yếu tố có tác động rõ rệt.

🔹 Sức khỏe tinh thần của cha mẹ là một phần của điều trị

Trẻ rất nhạy cảm với căng thẳng của người chăm sóc chính. Việc cha mẹ được hỗ trợ, được nghỉ ngơi và được chia sẻ không phải là yếu đuối, mà là yếu tố bảo vệ cho trẻ.

🌱 Đồng hành với một đứa trẻ mắc bệnh mạn tính hay bệnh hiếm là một hành trình dài, nhiều thách thức.

Hiểu đúng về lo âu sẽ giúp cha mẹ không hoảng sợ trước lo âu của con, và từ đó hỗ trợ con một cách bền vững hơn.

💙 Chúc các phụ huynh và các con luôn an yên trong quá trình điều trị.