“Nghe nói có bé từng bị động kinh, ngưng thuốc vài năm rồi vẫn phải uống lại suốt đời – con mình có nguy cơ như vậy không?”

“Tôi nghe kể một trường hợp: một bé từng bị động kinh, đã ngưng thuốc được 2–3 năm. Sau đó bé xuất hiện tics và đau đầu. Khi kiểm tra lại thì được chẩn đoán động kinh mạn tính và phải uống thuốc lâu dài.
Nghe xong tôi rất lo, không biết con mình có đi theo hướng đó không.”

Đây là một câu hỏi rất thường gặp, và cũng là nỗi lo rất thật của nhiều phụ huynh khi đồng hành cùng con mắc bệnh thần kinh.

Để trả lời đúng, cần hiểu rõ một số nguyên tắc nền tảng của y học hiện đại.

1. Động kinh là bệnh mạn tính

Trước hết, cần khẳng định rõ:

👉 Động kinh là một bệnh mạn tính của não bộ.

• “Mạn tính” không có nghĩa là trẻ sẽ luôn luôn có cơn.

• Mà có nghĩa là não có xu hướng sinh cơn, dù cơn có thể được kiểm soát tốt trong thời gian dài.

Vì vậy:

• Không phải cứ “ổn cơn” là bệnh đã hết.

• Và cũng không phải mọi trẻ ổn định một thời gian đều sẽ ổn định suốt đời.

2. Trước đây: quan niệm có thể ngưng thuốc nếu ổn định lâu dài

Trong nhiều năm trước, y khoa sử dụng thuật ngữ động kinh vô căn (idiopathic epilepsy) để chỉ những trường hợp:

• Trẻ bị động kinh

• Các thăm dò hình ảnh học không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng

Theo quan điểm thời đó:

• Nếu trẻ không còn cơn trong 2–4 năm

• Có thể cân nhắc ngưng thuốc chống động kinh

Đây từng là thực hành y khoa phù hợp với hiểu biết của giai đoạn đó.

3. Ngày nay: không còn động kinh “vô căn”, mà là động kinh “nguyên nhân chưa rõ”

Hiện nay, y học không còn dùng thuật ngữ “vô căn” (idiopathic) nữa, mà thay bằng:

👉 Nguyên nhân chưa rõ (unknown cause)

Điều này phản ánh một thái độ khoa học rất quan trọng:

“Chưa rõ” không có nghĩa là “không có nguyên nhân”,
mà là y học hiện tại chưa đủ công cụ để phát hiện ra nguyên nhân đó.

Với sự phát triển của di truyền học và thần kinh học hiện đại, ngày càng nhiều trường hợp trước đây được xem là “vô căn” nay được xác định có:

• Yếu tố di truyền

• Rối loạn kênh ion

• Hoặc những bất thường vi mô của não

4. Quay lại trường hợp khiến phụ huynh lo lắng

Với trường hợp được kể:

• Trẻ từng bị động kinh

• Đã ngưng thuốc một thời gian

• Sau đó xuất hiện tics và đau đầu

• Khi đánh giá lại, được xác định là động kinh mạn tính

Cần hiểu rõ rằng:

• Động kinh có thể tái phát sau khi ngưng thuốc, kể cả sau nhiều năm ổn cơn

• Động kinh có thể đi kèm các rối loạn đồng mắc, như:

  • Đau đầu

  • Tics

  • Lo âu

  • Rối loạn giấc ngủ

  • Rối loạn chú ý

👉 Đây không phải là tình huống hiếm gặp, và không đồng nghĩa với việc điều trị trước đó là sai.

5. Thái độ đúng của gia đình

Từ những điều trên, thái độ đúng cần là:

❌ Không:

• Tự ý ngưng thuốc khi thấy trẻ “đã ổn”

• Tự mua thuốc uống lại khi thấy triệu chứng mới

• Bỏ tái khám vì nghĩ bệnh đã hết

✅ Cần:

• Theo dõi định kỳ, kể cả khi không còn cơn

• Đánh giá toàn diện, không chỉ riêng cơn động kinh

• Tầm soát và xử trí các bệnh lý đồng mắc

• Bình tâm và tuân thủ điều trị, vì đây là quá trình dài hạn

Thông điệp dành cho phụ huynh

Không phải mọi trẻ từng bị động kinh đều sẽ phải uống thuốc suốt đời.
Nhưng cũng không nên xem việc “ổn cơn” là dấu chấm hết của bệnh.

Hiểu đúng bản chất bệnh, theo dõi đều đặn và đồng hành cùng nhân viên y tế
chính là cách tốt nhất để bảo vệ con trong dài hạn.