Con đường mình đi qua

Một điều khá thú vị trong nghề y.

Có người thầy dạy mình kỹ thuật.

Có người thầy dạy mình tư duy.

Và hiếm hơn, có người thầy âm thầm định hình cả một hướng đi mà rất nhiều năm sau mình mới nhận ra.

Sáng nay, trên đường đi thăm người thầy đầu tiên dẫn mình vào thế giới động kinh, mình đọc một bài viết về Dubai.

Một thành phố từng bị xem là điều rất khó xảy ra — khí hậu khắc nghiệt, xuất phát điểm đặc biệt, mọi thứ dường như đi ngược trực giác. Vậy mà Dubai vẫn được dựng xây, từng lớp từng lớp, dựa trên cấu trúc, hạ tầng và tầm nhìn dài hạn.

Tự nhiên mình nghĩ về khoa học.

Trong y học, tiến bộ hiếm khi đến từ những mảnh kiến thức rời rạc.

Càng hiếm khi đến từ nỗ lực đơn độc.

Điều tạo ra bước nhảy thật sự thường là hệ thống, nền móng, và những con người đi trước đặt viên gạch đầu tiên.

Trong câu chuyện rất riêng của mình, viên gạch đó chính là động kinh.

Những ngày rất sớm, rất đơn giản, khi mình chỉ đang cố hiểu vì sao một đứa trẻ co giật.

Rồi sau này, mình rẽ sang di truyền.

Rồi dần bước vào nhi khoa phát triển.

Rồi lặng lẽ đi qua nhiều nhánh nhỏ của thần kinh nhi.

Nếu nhìn kỹ, các con đường ấy lại giao nhau ở cùng một điểm:

Bệnh não động kinh và phát triển.

Và ở giữa vùng giao nhau đó, có những cái tên mang ý nghĩa rất đặc biệt.

Ví dụ như SYNGAP.

Một gen nhỏ bé, nhưng mở ra cả một thế giới về synap, về plasticity, về cách bộ não học hỏi và tổ chức lại chính nó.

Một chẩn đoán di truyền, nhưng lại kể câu chuyện rộng hơn nhiều so với xét nghiệm.

Một biến thể gen, nhưng phía sau là phát triển, hành vi, nhận thức, và cả hành trình dài của gia đình.

Có những thời điểm, mình nhận ra mình đang đi từ cơn co giật… sang bản chất của sự phát triển não bộ.

Từ biểu hiện dễ thấy nhất… đến những cơ chế sâu nhất.

Đi thăm thầy cũ đôi khi chỉ là một việc rất bình thường.

Nhưng với mình, đó còn cách tự nhắc nhớ:

Mình chỉ đang đi tiếp một đoạn đường đã có người mở lối từ rất lâu.

Mọi hướng rẽ về sau, suy cho cùng, đều bắt đầu từ những buổi học đầu tiên ấy.