Trẻ đang dùng kháng sinh nhưng vẫn sốt: có cần đổi kháng sinh ngay không?

Trong thực hành lâm sàng, bác sĩ thường xuyên nhận được câu hỏi từ phụ huynh:

“Bé đã dùng kháng sinh nhưng vẫn sốt, vậy có phải thuốc không phù hợp và cần đổi kháng sinh không?”

Đây là một băn khoăn rất phổ biến, đặc biệt ở những trẻ có bệnh nền như động kinh, chậm phát triển

🔬 Sốt: không phải lúc nào cũng là nhiễm vi khuẩn

Sốt là một đáp ứng bảo vệ của cơ thể, có thể gặp trong nhiều tình huống khác nhau, bao gồm:

• Nhiễm virus (thường gặp)

• Nhiễm vi khuẩn

• Bệnh lý tự miễn

• Do thuốc

👉 Do đó, sốt không đồng nghĩa với nhiễm trùng, và không phải mọi trường hợp sốt đều cần kháng sinh.

🧪 còn sốt khi đang dùng kháng sinh không có nghĩa kháng sinh không hiệu quả

Trong nhiều trường hợp, trẻ vẫn có thể sốt dù đã dùng kháng sinh vài ngày, đặc biệt khi:

• Các chỉ số viêm và nhiễm trùng chưa tăng cao

• Trẻ không có dấu hiệu lâm sàng nặng lên

• Diễn tiến tổng thể vẫn ổn định

Khi đó, việc chưa vội thay đổi kháng sinh là một quyết định phù hợp với nguyên tắc sử dụng kháng sinh hợp lý.

Việc đổi kháng sinh sớm, khi chưa có chỉ định rõ ràng, có thể:

• Không cải thiện diễn tiến sốt

• Làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh

• Gây thêm tác dụng không mong muốn cho trẻ

⚠️ Trẻ có tiền sử động kinh: ưu tiên kiểm soát sốt hơn là đổi kháng sinh

Ở trẻ có tiền sử co giật hoặc động kinh:

• Sốt cao là yếu tố khởi phát cơn thường gặp

• Không phải bản thân việc “chưa đổi kháng sinh”

Vì vậy, trong giai đoạn sốt:

• Kiểm soát thân nhiệt đúng cách

• Theo dõi sát diễn tiến lâm sàng

• Can thiệp kịp thời khi có dấu hiệu bất thường

👉 Đây là những yếu tố quan trọng hơn việc thay đổi kháng sinh đơn thuần.

🏥 Vai trò của theo dõi và bác sĩ điều trị trực tiếp

Quyết định đổi hay không đổi kháng sinh cần dựa trên:

• Thăm khám lâm sàng trực tiếp

• Theo dõi diễn tiến theo thời gian

• Kết quả xét nghiệm lặp lại khi cần thiết

Do đó, khi trẻ đang điều trị nội trú, bác sĩ trực tiếp theo dõi và điều trị là người phù hợp nhất để đưa ra quyết định chuyên môn cho từng thời điểm.

📝 Kết luận

Sốt là một dấu hiệu cần theo dõi, không phải lúc nào cũng là chỉ định để đổi kháng sinh.

Điều trị đúng là điều trị dựa trên diễn tiến lâm sàng tổng thể, không chỉ dựa vào con số nhiệt độ.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và bác sĩ điều trị sẽ giúp đảm bảo an toàn và hiệu quả tối ưu cho trẻ, đặc biệt trong các trường hợp có bệnh nền phức tạp.