Vaccin phế cầu: vì sao phụ huynh nên tiêm cho trẻ
🔹 Thông tin từ Bộ Y tế
Bộ Y tế đã công bố kế hoạch đưa vaccine phế cầu vào Chương trình Tiêm chủng Mở rộng giai đoạn 2026–2028, tiến tới tiêm miễn phí cho trẻ em trên toàn quốc.
Phế cầu là nguyên nhân hàng đầu gây:
- Viêm phổi nặng
- Viêm màng não
- Nhiễm trùng huyết ở trẻ nhỏ
Trước đây, vaccine phế cầu chỉ có ở tiêm dịch vụ, chi phí tương đối cao (hiện tại ở các trung tâm tiêm chủng như Long Châu, VNVC, giá thường khoảng 1–1,3 triệu đồng/liều, tùy loại).
👉 Vì vậy, việc đưa vaccine phế cầu vào chương trình miễn phí là một tin rất đáng mừng cho phụ huynh.
🔹 Ở góc nhìn bác sĩ nhi
Là bác sĩ nhi, mình thực sự mừng vì:
Nhiều trẻ sẽ được bảo vệ sớm hơn
Giảm các ca viêm phổi, viêm màng não
Giảm nguy cơ di chứng lâu dài
🔹 Ở góc nhìn bác sĩ thần kinh: vaccine có gây động kinh không?
Đây là băn khoăn rất thường gặp, nhất là ở các gia đình có con từng co giật hay đang điều trị động kinh.
👉 Mình đã rà soát y văn, trong đó có một tổng quan lớn đăng trên Epilepsia (2024) — tạp chí hàng đầu về động kinh (*)
📌 Nghiên cứu này phân tích hơn 500 trường hợp khiếu nại “vaccine gây động kinh” trong hệ thống bồi thường vaccine của Hoa Kỳ và đi đến kết luận rất rõ ràng:
- Không có bằng chứng dịch tễ học cho thấy vaccine gây ra động kinh.
- Không có cơ chế sinh học hợp lý chứng minh vaccine làm tổn thương não dẫn đến động kinh mạn tính.
Phần lớn các trường hợp co giật sau tiêm là:
- Bệnh động kinh do bất thường gen nền (đặc biệt là các thể khởi phát sớm)
- Hoặc trùng thời điểm tiêm chủng, không phải do vaccine.
📌 Các tác giả nhấn mạnh:
Trong động kinh trẻ em, nguyên nhân gốc rễ là di truyền hoặc bệnh lý thần kinh nền — không phải vaccine.
Nói đơn giản:
Vaccine có thể gây sốt nhẹ sau tiêm
Sốt có thể kích hoạt cơn co giật ở trẻ vốn nhạy cảm với sốt
👉 Nhưng vaccine không tạo ra bệnh động kinh và không làm bệnh nặng lên lâu dài.
🔹 Kết luận
✅ Nên tiêm vaccine phế cầu cho trẻ, kể cả trẻ đang điều trị động kinh.
✅ Lợi ích phòng bệnh lớn hơn rất nhiều so với nguy cơ sốt nhẹ sau tiêm.
⚠️ Một số nhóm cần khám kỹ trước tiêm:
Trẻ có phổ động kinh rất nhạy cảm với sốt
Trẻ bị động kinh do căn nguyên miễn dịch, đang dùng thuốc ức chế miễn dịch
👉 Đây không phải chống chỉ định tiêm, mà là tiêm có chuẩn bị và theo dõi kỹ hơn.
Tài liệu tham khảo
(*) Scott RC, Moshé SL, Holmes GL. Do vaccines cause epilepsy? Review of cases in the National Vaccine Injury Compensation Program. Epilepsia. 2024 Feb;65(2):293-321. doi: 10.1111/epi.17794. Epub 2023 Dec 28. PMID: 37914395.
