Rối loạn đọc và tự kỷ chức năng cao: lời nhắn gửi phụ huynh
Trên thế giới, rất nhiều người thành công đã từng trải qua những khó khăn trong học tập, giao tiếp, hoặc những khác biệt thần kinh ngay từ nhỏ. Hai câu chuyện gần đây được chia sẻ nhiều là của Richard Branson (dyslexia – khó đọc) và Elon Musk (Asperger – một dạng tự kỷ mức cao).
Những câu chuyện này không phải để cha mẹ kỳ vọng con “trở thành thiên tài”, mà là để nhìn nhận đúng bản chất sự khác biệt thần kinh, và để bớt lo lắng – thêm hiểu con – thêm hy vọng.
💡 1. Dyslexia & “tư duy khác biệt”: câu chuyện của Richard Branson
Richard Branson – nhà sáng lập Virgin Group – từng kể rằng thời đi học ông hay bị coi là “kém”, “lười”, “không tập trung”. Nhưng sau này ông mới biết mình mắc dyslexia.
Branson nhắn gửi đến cha mẹ có trẻ dyslexia:
Con không “kém”, chỉ học theo một cách khác.
Đừng để con chỉ nghe về những điểm yếu (đọc chậm, viết sai).
Hãy giúp con tìm ra siêu năng lực riêng – trẻ dyslexia thường mạnh ở sáng tạo, hình dung, giải quyết vấn đề theo cách độc đáo.
Luôn nhắc con: “Khác biệt không có nghĩa là thấp hơn.”
Ông kể về cậu bé Omari – cũng dyslexia – người đã trở thành đầu bếp nhí, lập thương hiệu vegan, viết sách và có chương trình nấu ăn của riêng mình.
Điểm chung? Gia đình tin ở con – và không xem dyslexia là giới hạn.
🌐 2. Tự kỷ mức cao (Asperger): câu chuyện của Elon Musk
Trong chương trình truyền hình SNL, Elon Musk chia sẻ rằng ông mắc Asperger – một dạng tự kỷ chức năng cao.
Ông nói:
“Đó đơn giản là cách mà bộ não tôi vận hành.”
Những người có Asperger thường:
Gặp khó khăn trong giao tiếp xã hội
Tập trung sâu vào một số chủ đề
Có cách xử lý thông tin, ngôn ngữ và cảm giác khác biệt
Nhưng đồng thời, nhiều bạn lại có những thế mạnh rõ rệt: tư duy logic, khả năng tập trung cao, sự kiên trì.
Điều quan trọng nhất từ câu chuyện của Elon Musk không phải là “thiên tài”, mà là:
Khi xã hội hiểu đúng, trẻ có tự kỷ mức cao có thể hòa nhập rất tốt
Khi gia đình hỗ trợ đúng, trẻ có thể phát huy những điểm mạnh thật sự của mình
Và khi trẻ không cảm thấy xấu hổ về sự khác biệt, chúng có cơ hội thành công cao hơn
🌱 3. Ba điều cha mẹ có thể làm ngay hôm nay
1. Nhìn con bằng con mắt của tiềm năng, thay vì thiếu sót
Một đứa trẻ dyslexia vẫn có thể rất sáng tạo.
Một đứa trẻ tự kỷ mức cao vẫn có thể tư duy cực kỳ logic.
Điểm mạnh của mỗi trẻ không nằm trong sách vở – mà nằm trong cách não trẻ xử lý thế giới.
2. Đừng tập trung quá mức vào “sửa lỗi”
Phần lớn hệ thống giáo dục truyền thống chỉ nhấn mạnh vào việc khắc phục điểm yếu: đọc, viết, chính tả, hòa nhập.
Nhưng trẻ sẽ lớn lên với lòng tự tin hơn khi cha mẹ:
ghi nhận những gì trẻ làm tốt
tạo cơ hội cho trẻ thành công trong lĩnh vực trẻ thích
giúp trẻ cảm nhận: con có giá trị
3. Hỗ trợ chuyên môn – đúng mức và đúng lúc
Đánh giá bởi chuyên gia (nhi thần kinh, tâm lý học, giáo dục đặc biệt) giúp:
xác định đúng điểm mạnh – điểm yếu
xây dựng kế hoạch hỗ trợ phù hợp
tránh kỳ thị hoặc chẩn đoán sai
Và đặc biệt: cha mẹ không phải tự loay hoay một mình.
🌈 4. Lời kết – Khác biệt là một dạng đa dạng của sự phát triển
Câu chuyện của Richard Branson và Elon Musk cho chúng ta thấy:
✔ Khác biệt thần kinh không phải định mệnh tiêu cực
✔ Những trẻ “học khác”, “suy nghĩ khác”, “phản ứng khác” thường có chiều sâu riêng
✔ Điều trẻ cần nhất không phải là sự tiếc nuối của cha mẹ, mà là niềm tin và sự dẫn dắt
Mỗi đứa trẻ đều có một hành trình của riêng mình.
Và đôi khi, chính sự khác biệt lại là cánh cửa mở ra tương lai.
